Thứ Tư, ngày 22 tháng 5 năm 2013


Vú sữa (Chrysophyllum cainito L.), trong giao dịch thương mại thường gọi là “Milk Apple” hoặc “Milk Fruit”, “Star apple”…
Vĩnh Kim là tên địa danh xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang thuộc vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long.
Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim, một loại trái cây đặc biệt ngọt ngào “như dòng sữa mẹ!” được cộng đồng trong và ngoài nước biết đến. Nhãn hiệu Lò Rèn Vĩnh Kim cho sản phẩm trái vú sữa đã được Cục sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể và hiện nay cây vú sữa đã được trồng ở quy mô công nghiệp, đã được chứng nhận sản xuất nông nghiệp bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế (GlobalGAP 50ha bởi tố chức SGS (tổ chức chứng nhận New Zealand) và đang mở rộng, được cấp mã số nhà đóng gói cho thị trường Mỹ bởi cơ quan USDA Office (Bỗ phát triển nông nghiệp Mỹ).
Diện tích trồng vú sữa của Tiền Giang phân bố chủ yếu tại vùng địa lý Vĩnh Kim. Tỉnh Tiền Giang đang có chủ trương mở rộng diện tích trồng vú sữa. năm 2009 có khoảng 2.600ha, đã và đang hình thành những vùng tập trung, thuận lợi cho tiêu thụ sản phẩm. Về sản lượng, năm 2009 Tiền Giang là tỉnh cung cấp vú sữa chủ lực cho thị trường với sản lượng thu hoạch đạt 50.000 tấn/năm.
Thị trường cung cấp: Sản phẩm quả tươi tại các thị trường Việt Nam, Thái Lan, Hàn Quốc, Đức, Nga, Đài Loan, Nhật, Mỹ…
           
Milk Apple (Chrysophyllum cainito L.), in commercial transaction, they are often called “Milk Apple” or “Milk Fruit”, “Star Apple”…
Vinh Kim is geographic name of Vinh Kim Commune, Chau Thanh District, Tien Giang Province in Mekong Delta Vietnam.
Lo Ren Vinh Kim milk apple, a special kind of fruit being as mellifluent as “breast milk stream” has been known by communities in and out of the country. Lo Ren Vinh Kim Milk Apple has been issued Certificate of Collective mark registration by the National Office of Intellectual Property and at present, milk apple trees are planted on industrial scale and are certified in fulfilling requirements according to GlobalGAP Standard for 50ha milk apple area by SGS Certification Body (New Zealand Certification  Organization) and are enlarged. Provided code of packing house for American  Market by USDA office (United States Devolopment of Agriculture)
The area of Tien Giang milk apple production is majorly distributed at Vinh Kim geographic area. The Tien Giang authorities have a policy to enlarge areas of planting milk apple. In 2009, there are about 2,600ha. It took and has taken forms of collective planting areas, and good for the consumption of products. About output, in 2009 Tien Giang is still the area to provide milk apple majorly for the market with an output of 50,000 metric tons/year.
It has been supplied in market: Fresh Fruit in markets such as Vietnam, Thailand, Korea, Germany, Russia, Taiwan, Japan and U.S.A.

Sau khi đạt được chứng chỉ Global GAP (Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt toàn cầu) cuối năm 2008, trái vũ sữa Lò Rèn Vĩnh Kim (Châu Thành-Tiền Giang) đã chính thức có mặt tại hệ thống siêu thị Metro ở nhiều nước với giá cao gấp nhiều lần so với trước. Không những thế, xã viên của Hợp tác xã (HTX) vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim còn đang tất bật chuẩn bị đưa sản phẩm của mình sang châu Âu. Từ thành công của vú sữa Lò Rèn, nhiều loại trái cây đặc sản có lợi thế cạnh tranh có thể tìm hướng đi cho mình nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Con đường gập ghềnh
Những ngày này, nông dân trồng vú sữa ở xã Vĩnh Kim rất phấn khởi bởi giá vú sữa đầu vụ cao ngất ngưởng: 250.000- 300.000 đồng/chục (12 trái). Không chỉ vậy, vú sữa cho năng suất cao, bình quân khoảng 15 tấn/ha nên thu nhập của nông dân tăng đáng kể. Trước đây, vú sữa Lò Rèn chủ yếu tiêu thụ ở thị trường nội địa, nhưng từ khi có được chứng nhận Global GAP, trái cây này đã được xuất khẩu sang thị trường châu âu, chính thức vào Metro, giá tăng gấp 5-7 lần so với trước đây. Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tiền Giang Nguyễn Văn Châu cho biết: “Chúng tôi đã phối hợp với HTX vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim xây dựng kế hoạch nâng diện tích trồng vú sữa theo tiêu chuẩn Global GAP từ 7ha lên 40ha trong thời gian tới nhằm phục vụ xuất khẩu”.
Tại Tiền Giang, vú sữa được trồng tập trung ở Vĩnh Kim và các xã lân cận của huyện Châu Thành, trên tổng diện tích 2.000ha, tổng sản lượng đạt khoảng 20.000- 22.000 tấn/năm. Trước đây, do tập quán sản xuất phân tán, nhỏ lẻ nên loại trái cây này chưa phát huy được tiềm năng. Tháng 4/2007, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã triển khai chương trình: “Hỗ trợ phát triển toàn diện sản phẩm vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim” với mục tiêu xây dựng vùng chuyên canh cây vú sữa áp dụng tiêu chuẩn GAP, phục vụ xuất khẩu. Chương trình gồm 4 đề tài lớn, trong đó có đề tài “Nhân rộng và phát triển mô hình GAP của vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim” do Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ sinh học (KT và CNSH) tỉnh Tiền Giang thực hiện. Sau khi tham quan mô hình sản xuất đạt tiêu chuẩn Global GAP trên thanh long của tỉnh Bình Thuận, Trung tâm KT và CNSH tỉnh phối hợp với Hội Làm vườn (HLV) huyện Châu Thành tiến hành tập huấn mô hình cho Ban quản trị – Ban chủ nhiệm HTX vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim và 33 xã viên tự nguyện tham gia dự án trên diện tích 12ha. Tháng 11/ 2007, HTX vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim chính thức hợp đồng sản xuất theo tiêu chuẩn Global GAP.
Để đạt được chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng cao cấp này, vú sữa Lò Rèn của HTX phải thỏa mãn 141 tiêu chí và hộ nông dân – xã viên trồng vú sữa phải thực hiện 236 yêu cầu khắt khe của Global GAP với quy trình chặt chẽ và nghiêm ngặt từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Triển vọng mới
Việc vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim tiên phong trong sản xuất theo tiêu chuẩn Global GAP đã mở ra triển vọng tươi sáng cho mặt hàng trái cây nói riêng, các mặt hàng nông sản nói chung trên bước đường chinh phục thị trường thế giới. Đây là lần đầu tiên mô hình HTX với nhiều nông dân đã liên kết với nhau để thực hiện thành công tiêu chuẩn này. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong bối cảnh thực trạng sản xuất trái cây của nhà vườn ĐBSCL còn mang tính tự phát, nhỏ lẻ, cách biệt khá xa so với các tiêu chuẩn của thế giới.
Ông Nguyễn Văn Ngàn, Chủ nhiệm HTX vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim cho biết: “Với diện tích sản xuất của nông hộ trong HTX nhỏ lẻ, phân tán, phổ biến 2 – 4 công (2.000 – 4.000m2); thói quen sản xuất cũ đã hình thành quá lâu, cho nên nhiều nhà vườn khó thay đổi ngay được. Mặt khác, cán bộ hướng dẫn kỹ thuật của HTX lại chưa có kinh nghiệm, lĩnh vực áp dụng còn quá mới mẻ… nên nhiều lúc, chúng tôi định buông xuôi. Nhưng nhờ sự động viên, khuyến khích của các cơ quan chuyên môn, cuối cùng, 19 hộ nông dân – xã viên của HTX cũng đã được cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn Global GAP” .
Nhiều nông dân tham gia dự án này cho biết, áp dụng quy trình sản xuất mới, chi phí giảm so với trước 30- 50%, số lượng trái đạt chất lượng tăng từ 30- 70%, lợi nhuận tăng thêm 40%.
Mới đây, HTX đã xuất khẩu được 50 tấn vú sữa Lò Rèn đạt tiêu chuẩn Global GAP sang thị trường Nga và Đức với giá trên 30.000 đồng/trái, tăng gần 1,5 lần so với trước đây. HTX hiện có trên 40ha vú sữa được trồng theo tiêu chuẩn Global GAP, dự kiến sẽ thu hoạch thêm gần 50 tấn để cung ứng cho hệ thống Metro Cash & Carry. Phó chủ nhiệm HTX vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim Lê Văn Sơn cho biết: “Từ đây, vú sữa Lò Rèn có thêm cơ hội để viễn du đến thị trường Hoa Kỳ”.
Được biết, tỉnh Tiền Giang đã lập dự án và xây dựng kế hoạch cụ thể để mở rộng và phát triển diện tích trồng vú sữa Lò Rèn của tỉnh đạt 5.000ha vào năm 2015.
Nguồn: kinhtenongthon.com.vn
Nhằm tăng chất lượng và thời gian bảo quản trái vú sữa sau thu hoạch, chủ động trong việc ký kết tiêu thụ sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước, vừa qua HTX Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim đã mạnh dạn đầu tư nhà đóng gói sản phẩm tại vùng nguyên liệu thuộc ấp Vĩnh Hòa xã Vĩnh Kim huyện Châu Thành Tiền Giang. Kinh phí đầu tư trên 424 triệu đồng từ nguồn vốn vay ưu đãi của Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Tiền Giang. 
Nhà đóng gói có tổng diện tích 252m2, gồm những hạng mục chính: Khu đóng gói (phòng tiếp nhận nguyên liệu, phòng phân loại, phòng đóng gói), kho bảo quản lạnh và các dụng cụ phụ trợ khác. Nhà đóng gói được xây dựng theo tiêu chuẩn GlobalGAP đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, trái vú sữa đưa vào đóng gói được tuyển chọn từ các nhà vườn được công nhận sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP. 
Song song với việc xây dựng nhà đóng gói, HTX Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim đã nghiên cứu xây dựng “Quy trình thu hoạch, bảo quản, đóng gói trái vú sữa”, quy trình gồm 3 công đoạn chính: Thu hoạch; Xử lý và đóng gói; Vận chuyển. Quy trình có 24 yêu cầu theo tiêu chuẩn GlobalGAP mà nhà vườn phải thực hiện. 
Với quy trình sản xuất và đóng gói như trên, trái vú sữa của HTX có chất lượng và màu sắc đẹp, đồng đều, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, sản phẩm được đóng thùng có mẫu mã đẹp bằng bao bì đạt tiêu chuẩn, dựa vào mã số trên thùng ta dễ dàng truy vết nguồn gốc sản phẩm, có thể biết được trái vú sữa đó được đóng gói ngày nào, thu hoạch ngày nào của nhà vườn nào,… Điều này là không thể nếu áp dụng cách mua bán nhỏ lẻ và theo tập quán sản xuất cũ như trước đây. Việc truy vết nguồn gốc sản phẩm nhằm gắn kết trách nhiệm của người sản xuất với người tiêu dùng. 
Được sự hỗ trợ về kỹ thuật từ Sở Khoa học và Công nghệ Tiền Giang, nhà đóng gói đã đi vào hoạt động với lô hàng 400kg vú sữa đạt tiêu chuẩn GlobalGAP đầu tiên được đóng thùng có đầy đủ mã truy vết đúng theo quy trình tiêu chuẩn GlobalGAP. Lô hàng này được Siêu thị Metro bao tiêu. 
Ông Nguyễn Văn Ngàn – Chủ nhiệm HTX Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim cho biết, bước đầu HTX thu mua vú sữa Lò Rèn của bà con nông dân cao hơn 20% giá thị trường sản phẩm cùng loại và được hệ thống siêu thị Metro bao tiêu với giá 60.000đ/kg. Tuy nhiên, để nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ, trong thời gian tới HTX sẽ sắp xếp lại sản xuất nhằm giảm giá thành sản phẩm.  

Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, vú sữa Lò Rèn có được hương vị đặc trưng, xếp vào loại trái ngon. Với lợi thế đó, loại cây này đang được tỉnh Tiền Giang đầu tư để phát triển thành vùng chuyên canh vú sữa (khoảng 3.000 ha) vào năm 2010, trong đó tập trung nhiều tại 2 huyện Châu Thành và Cai Lậy tỉnh Tiền Giang. Ông Lê Văn Đông, ngụ tại ấp Long Trị, xã Bàn Long, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang là một trong những nhà vườn có trên 20 năm gắn bó với cây vú sữa. Cũng từ loại cây đặc sản này, cuộc sống gia đình ông khá giả hơn trước.
Ông Lê Văn ĐôngÔng Lê Văn Đông
Vú sữa Lò Rèn có hương vị đặc trưng, thời gian cây cho trái khoảng 3 nămVú sữa Lò Rèn có hương vị đặc trưng, thời gian cây cho trái khoảng 3 năm
Không phải ngẫu nhiên mà ông Đông lại gắn bó lâu dài với loại cây này. Hành trình đến với cây vú sữa của ông cũng lắm gian truân. Vào năm 1973, được gia đình cho 2 công ruộng và 2,5 công vườn tạp để làm kế sinh nhai, vợ chồng ông ra sức cải tạo đất để trồng lúa và một số loại cây có múi như cam, bưởi, quýt… Tuy nhiên, hơn 10 năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, thành quả mà vợ chồng ông gặt hái được chỉ tạm đủ nuôi 3 đứa con chứ không có dư. Nhận thấy các loại cây đang trồng khó có hiệu quả cao trên vùng đất này, năm 1986, khi phong trào trồng vú sữa bắt đầu xuất hiện tại địa phương, ông cùng nhiều người dân vay vốn ngân hàng để lên liếp trồng 4,5 công vú sữa. Thời gian chờ cây cho trái khá lâu, khoảng 3 năm. Do vậy, để có nguồn thu nhập nuôi sống gia đình, ông trồng xen một số loại cây ngắn ngày như đu đủ, ớt, dưa leo và đậu đũa… Vợ ông chăn nuôi và may vá thêm, từ đó cuộc sống cũng tạm ổn.
Trồng vú sữa theo tiêu chuẩn GAP đòi hỏi nhà vườn phải đáp ứng nhiều tiêu chíTrồng vú sữa theo tiêu chuẩn GAP đòi hỏi nhà vườn phải đáp ứng nhiều tiêu chí
Trong vụ thu họach đầu tiên, vợ chồng ông thu lãi được vài triệu đồng, cao hơn nhiều so với trước. Tín hiệu vui từ cây vú sữa làm cho vợ chồng ông càng quyết tâm gắn bó với loại cây này hơn. Và, sau gần chục năm canh tác, vợ chồng ông đã tích lũy tiền mua thêm 7 công vườn, mở rộng diện tích trồng vú sữa lên 11,5 công. Gia đình có cuộc sống sung túc hơn. Năm 2005, ông cải tạo lại vườn vú sữa đã bị lão hóa. Nhận thấy mình không thể trồng và tiêu thụ nhỏ lẻ như trước đây nữa, năm 2008, ông đăng ký tham gia Hợp tác xã vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim. Từ đây, việc trồng vú sữa của ông gặp nhiều thuận lợi và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn trước. Ông được tham dự các buổi tập huấn, nắm bắt khoa học kỹ thuật áp dụng vào việc trồng vú sữa theo tiêu chuẩn GAP.
Vú sữa Lò Rèn bán được giá cao hơn so với các giống vú sữa khácVú sữa Lò Rèn bán được giá cao hơn so với các giống vú sữa khác
Vú sữa của ông được hợp tác xã thu mua với giá ổn định và không còn bấp bênh như trước. Theo ước tính, hàng chục công vú sữa của ông khi cho trái đều, năng suất sẽ đạt từ 15 – 18 tấn, hứa hẹn một nguồn thu nhập lớn cho gia đình. Ngoài vú sữa là cây trồng cho thu nhập chính trên mảnh vườn của mình, cái hay của ông Đông là ông còn tận dụng diện tích để trồng xen sầu riêng, dừa và cây kiểng, cho thu nhập gần trăm triệu mỗi năm.
Với sự cần cù, siêng năng, chịu khó, cùng với việc không ngừng học tập, cải tiến khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp nói chung và cây vú sữa Lò Rèn nói riêng, ông Đông đã đạt được kết quả đáng phấn khởi trong sản xuất nông nghiệp, cải thiện và nâng cao thu nhập cho gia đình. Ông xứng đáng là một trong những nông dân sản xuất giỏi tại địa phương.
Sưu tầm
Tất cả nguồn video đều là sưu tầm. Chúng tôi không giữ bản quyền video
Chào mừng các bạn đã xem bài viết này. Nếu bạn cảm thấy bài viết này mang lại các thông tin bổ ích, hãy giúp chúng tôi bằng việc click vào các nút bên dưới để chia sẻ trang này đến các bạn bè gần xa. Cảm ơn các bạn
Phó Trưởng phòng NN- PTNT huyện Châu Thành – Tiền Giang cho biết, trong vụ nghịch năm nay (bắt đầu từ đầu tháng 10/2010 trở đi), giá vú sữa nâu đạt mức kỷ lục 420.000 đ – 470.000 đ/chục (14 trái) loại tốt nhất. Tính ra bình quân khoảng 60.000 đ – 70.000 đ/kg, cao nhất từ trước đến nay.
Vú sữa nâu là loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao tại Tiền Giang tuy năng suất thấp hơn vú sữa lò rèn Vĩnh Kim nhưng bù lại khi chín có da màu nâu đỏ rất đẹp, bắt mắt, được ưa chuộng và ngọt lịm. 
Ưu điểm khác của vú sữa nâu là thường cho trái sớm, trái mùa nghịch, khi các khu vườn vú sữa Lò Rèn mới ra trái non nên không bị đụng chợ, giá rất cao. Với mức năng suất bình quân 10 – 12 tấn/ha, mỗi ha vú sữa nâu đạt giá trị 600 triệu đến 700 triệu đồng, kỷ lục trong các loại trái cây ở Đông Bằng Sông Cửu Long.

Hiện tại Tỉnh Tiền Giang đang huy hoạch vùng sản xuất chuyên canh loại vú sữa nâu để nâng cao thu nhập cho Nông dân, góp phần vào mục tiêu xóa đói giảm nghèo của Đảng và Nhà Nước.

Hợp tác xã vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim đang đẩy mạnh việc tổ chức thu mua, tiêu thụ vú sữa cho nông hộ xã viên gắn với tích cực quan hệ, tìm kiếm đối tác, khách hàng giải quyết đầu ra cho trái vú sữa Lò Rèn đặc sản Tiền Giang. HTX quan tâm tổ chức thu mua, tiêu thụ sản phẩm gắn với chuyển giao kỹ thuật thâm canh cho nông hộ xã viên, trong đó chú trọng trồng theo hướng GAP, vú sữa cung ứng thị trường phải đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm; truy xuất được nguồn gốc… Từ đó, tạo được tín nhiệm của thị trường cũng như khẳng định thương hiệu ‘vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim’ đã được công nhận xuất xứ và chỉ dẫn địa lý. Hiện nay, trên 70% sản lượng vú sữa của Hợp tác xã thu mua được tiêu thụ tại thị trường các tỉnh phía Bắc và xuất sang Trung Quốc.
Theo nhiều nhà vườn, nếu không có chế độ hợp đồng bao tiêu và giá bán chỉ bằng loại thông thường, sẽ không ai dám trồng vú sữa theo tiêu chuẩn GAP nữa

Nếu không tiêu thụ kịp thì khả năng vú sữa hư hại chiếm đến 30%, nhà vườn càng thua lỗ
Nếu không tiêu thụ kịp thì khả năng vú sữa hư hại chiếm đến 30%, nhà vườn càng thua lỗ

Để nâng cao giá trị của vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim, tỉnh Tiền Giang đã thực hiện theo quy trình GAP từ 3 năm qua. Thế nhưng, đến khi thu hoạch, người dân mang vú sữa đến HTX Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim bán thì nơi đây lấy lý do là chưa tìm được thị trường xuất khẩu nên không dám mua vào.
Theo ông Ngàn, giá vú sữa Lò Rèn dao động rất mạnh theo từng thời điểm. “Đầu vụ, giá cỡ 105.000 đồng/kg. Vào chính vụ, nhà nào cũng có vú sữa nên giá giảm còn 60.000 đồng rồi 30.000 đồng, 20.000 đồng/kg. Thậm chí, có thời điểm thương lái chỉ mua 17.000 – 19.000 đồng/kg vú sữa” – ông Ngàn nói.
Rất nhiều nhà vườn trồng vú sữa Lò Rèn ở Vĩnh Kim cho biết qua 3 năm ứng dụng GAP vào sản xuất, họ vẫn vô cùng chật vật với bao nhiêu khó khăn, bất cập trong khâu tiêu thụ sản phẩm. “HTX nói sẽ thu mua giá cao hơn vú sữa Lò Rèn thường 10% – 20% nhưng họ chỉ mua vào nhỏ giọt.
Chúng tôi sản xuất đúng quy trình của HTX và ngành chức năng đưa ra nhưng vẫn không được bao tiêu sản phẩm để yên tâm sản xuất. Hễ vào vụ là giá mua cứ rớt. Nếu không tiêu thụ kịp thì khả năng vú sữa hư hại chiếm đến 30%, nhà vườn càng thua lỗ” – nhiều người lo lắng. Trong khi đó, vì lợi nhuận nên thương lái luôn tìm mọi cách ép giá nhà vườn. Năm nào vô vụ, vú sữa Lò Rèn GAP cũng gặp cảnh rớt giá thảm hại.
Nhiều nông dân trồng vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim cho biết mùa vụ năm trước họ trồng theo tiêu chuẩn GAP nhưng khi đến thu hoạch thì HTX không thu mua hết vì bảo rằng chưa có đầu ra. Ông Nguyễn Văn Tư, một nông dân trồng vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim, bức xúc: “Mùa vụ 2009 – 2010, HTX Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim chỉ xuất khẩu có vài tấn, số còn lại bán cho thương lái ở chợ Vĩnh Kim nhưng với giá bằng vú sữa Lò Rèn trồng theo phương pháp truyền thống, vì thế nông dân vẫn lỗ”.
Ông Trần Văn Vốn, ngụ xã Phú Phong, huyện Châu Thành, cho biết mùa vụ vừa rồi là năm thứ 3 ông trồng vú sữa Lò Rèn theo phương pháp GAP, phải tuân thủ nghiêm ngặt nhiều quy trình và tốn kém rất nhiều mà khi bán ra giá chỉ bằng với vú sữa thông thường nên chẳng những không có lời mà còn bị lỗ. “Nếu mùa vụ tới, HTX Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim không có chế độ hợp đồng bao tiêu và giá thu mua chỉ bằng loại thông thường thì chắc sẽ không ai dám trồng vú sữa theo tiêu chuẩn GAP nữa” – ông Vốn nhận xét.
Theo nhiều nhà vườn ở Vĩnh Kim, khi họ mang vú sữa đến thì HTX Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim lại cho rằng nông dân trồng không đạt yêu cầu nên không mua. Ông Vốn tỏ ra khó hiểu: “Khi chúng tôi hỏi vú sữa không đạt yêu cầu ở điểm nào thì không ai trả lời được”.
Nhiều nhà vườn ở huyện Châu Thành còn cho biết trong khi nông dân trồng lúa theo tiêu chuẩn GAP ở huyện Cai Lậy – Tiền Giang được bao tiêu sản phẩm đầu ra thì vú sữa Lò Rèn lại không được tính toán đến điều này, nhất là xuất khẩu, khiến nhiều người không còn mặn mòi với GAP nữa. Nhiều nhà vườn khẳng định: “Nếu không thay đổi, chắc chắn chúng tôi sẽ chia tay GAP”.
Nhiều nông dân xin làm theo GAP ?
Trong khi nông dân kêu lỗ thì nhiều nhà vườn lại cho rằng trồng vú sữa theo tiêu chuẩn GAP bán được giá hơn. Cụ thể là mùa vụ trước, giá thu mua vú sữa GAP cao hơn 13.000 đồng/kg so với vú sữa trồng theo kiểu thông thường để xuất khẩu sang Anh và Canada.
Thị Trường đã có chế độ ưu đãi cho người trồng vú sữa theo tiêu chuẩn GAP, như: chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ 800 túi bao trái/công đất, hỗ trợ 3 triệu đồng/hộ để xây dựng nhà vệ sinh tự hoại… , Hiện có nhiều nông dân xin tham gia trồng vú sữa theo tiêu chuẩn GAP nhưng HTX chưa ổn định được đầu ra nên vẫn chưa dám “bao tiêu” cho nông dân.

Tỉnh Tiền Giang hiện đã có 10 nhãn hiệu tập thể về nông sản đã được Cục Sở Hữu Trí Tuệ Việt Nam bảo hộ nhãn hiệu. Một trong những nông sản đặc sản đó có vú sữa lò rèn. Tiền Giang hiện có 2.077 ha trồng vú sữa, cung cấp cho thị trường 35.000 tấn sản phẩm/ năm. Vùng trồng phân bố chính tại các xã Vĩnh Kim, Long Hưng,Song Thuận, Bàn Long, Kim Sơn…. thuộc huyện Châu Thành với giống chủ lực là vú sữa lò rèn trên 90%.
HTX vú sữa lò rèn được thành lập năm 2006 với nhiệm vụ chính là tiêu thụ trái cho nhà vườn. Lúc đầu, có 56 thành viên nay tăng lên 75 thành viên. Tên Vĩnh Kim xuất phát từ chợ Vĩnh Kim. Đây cũng là chợ vú sữa lớn nhất nước ta. Vì tất cả đầu mối đều tập trung tại chợ đấu mối Vĩnh Kim, sau đó tỏa ra đi khắp nơi. Chính vì vậy, hợp tác xã lấy luôn tên vùng làm tên nhãn hiệu tập thể độc quyền cho sản phẩm của mình.
Trước kia, vào mùa thu họach rộ giá vú sữa có lúc dưới 5.000 đồng/kg, nhưng kể từ khi sản phẩm có nhãn hiệu, có dán tem độc quyền được người tiêu dùng biết đến giá vú sữa rất ổn định. Hiện bình quân 20.000 đồng/kg. Nói về lợi ích khi được bảo hộ nhãn hiệu độc quyền, anh Lê Văn Sơn – Phó Chủ Nhiệm HTX vú sữa cho biết:
Thị trường vú sữa chủ yếu tiêu thụ mạnh ở Hà Nội. Hiện 19 ha của 75 xã viên HTX này, không đủ cung ứng. HTX phải đi thu mua thêm nhưng HTX luôn giữ chữ tín cho khách hàng bằng cách lựa chọn hàng đảm bảo chất lượng nên phải chọn rất kỹ. Vườn nào sạch, có sử dụng túi bao trái thì vào tận vườn hái, thu mua, bảo quản đóng gói để cung cấp cho Thị trường Hà Nội xuất khẩu. Trái vú sữa màu sắc phải đẹp, tươi, bóng, không vết cắn phá của côn trùng. Trong quá trình bảo quản , HTX không sử dụng hóa chất mà thực hiện theo cách làm truyền thống như sử dụng giấy mềm để bao trái, nước đá làm mát và các thùng xốp cách nhiệt để chứa đựng và vận chuyển.
Nhờ uy tín, chất lượng nên từ 1 tấn trái/ 1ngày, nay Hà Nội đặt lên 3 tấn trái/1 ngày. Thị trường được duy trì và mở rộng song sản xuất thì không đáp ứng kịp. Vì hạn chế của trái vú sữa là chỉ chín rộ trong tháng 12, trái nhỏ nhiều, kích thước không đồng đều. Cứ 100 trái chỉ có 50% trái đạt kích cỡ 250-280 gram xuất khẩu được, còn lại phải bán ra chợ, nên hiệu quả đem lại không cao. Bên cạnh đó, bà con cứ canh tác theo kiểu truyền thống quy trình sản xuất không đồng nhất. Thấy rõ hạn chế và tiềm năng của trái vú sữa, Tập đòan bán sỉ tòan cầu Metro cash & carry đã tài trợ kinh phí giúp bà con trồng vú sữa theo mô hình sản xuất Global GAP. Đó là thực hành nông nghiệp tốt tòan cầu – chứng nhận trên phạm vi tòan cầu về chất lượng và an tòan thực phẩm. Bên cạnh sự hỗ trợ kỹ thuật của Sở Khoa học Công nghệ của Tỉnh Tiền Giang và Viện Nghiên Cứu Cây ăn quả miền Nam.
Sau 1 năm thực hiện, vú sữa lò rèn đã được cấp giấy chứng nhận Global Gap. Lúc đầu, có 33 xã viên tham dự nhưng cuối cùng chỉ cò 19 xã viên trên diện tích canh tác 7ha. Số bị rơi rụng do họ không thực hiện nổi 236 yêu cầu rất khắc khe. Nhờ áp dụng mô hình này, vú sữa đã đạt 80% số lượng trái có kích cỡ 300 gram và rải vụ cho ra trái trong 6 tháng, từ tháng 6 đến tháng 12. Phân tích hiệu quả từ mô hình này đem lại, ông Lê Văn Sơn nói:
Ngòai hiệu quả về mặt kinh tế, thì vấn đề được từ mô hình này đó là nhận thức của bà con về mặt môi trường, về trách nhiệm của mình đối với cộng đồng nâng lên rõ rệt. Nhìn nhận vấn đề này Ông Đòan Văn Mỹ, tổ trưởng nói:
Thấy được những lợi ích trên, hiện các nhà vườn xin vô hợp tác xã và cam kết thực hiện theo mô hình Global GAP này. Rõ ràng, nhờ mô hình này mà góp phần kích thích nhiều nông dân khác thay đổi cách nghĩ, cách làm, chuyển dần sang sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn Global gap, sẽ tạo ra khối lượng lớn hàng hóa nông sản sạch, nông dân không lo bị ép giá, không lo dội chợ và nhãn hiệu vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim bay xa hơn. Song cũng phải khẳng định rằng sự thành công này, rõ là nhờ có sự liên kết chặt chẽ giữa 4 nhà.
Kiều Oanh